Με τη μαγεία των αστεριών - Αστροφωτογραφίζοντας

Όταν η φωτογραφία γίνεται μαγεία καταφέρνει να φτάσει ως τα αστέρια! 

Ή να φέρει τα αστέρια πιο κοντά!
Μαγικά ταξίδια κάνει τα βράδια με τον φακό του ο Άγγελος Μακρής και μοιράζεται μαζί μας όσα ανακαλύπτει  στον έναστρο ουρανό.

Δεν πάει πολύς καιρός που έμεινα άφωνη μπροστά στην ομορφιά των φωτογραφιών του.
Τα τοπία, γνωστά στους περισσότερους από μας μόνο στο φως της ημέρας, αποκαλύπτουν μια άλλη τους διάσταση κάτω από τον πανέμορφο έναστρο νυχτερινό ουρανό. Όλα μοιάζουν πιο αρμονικά και πιο ειρηνικά. Τόσο ξεχωριστά και θεσπέσια, που κυριολεκτικά κόβουν την ανάσα!

Επικοινώνησα αμέσως μαζί του για να τον συγχαρώ και να ζητήσω την άδειά του για μια παρουσίαση της εξαιρετικής του δουλειάς.

Μια παρουσίαση που κατέληξε θερμή φιλοξενία, αφού όλα όσα θα διαβάσετε παρακάτω είναι λόγια δικά του. 

Οι φωτογραφίες και οι περιγραφές τους είναι από τις αναρτήσεις του στο facebook .
Πριν τον αφήσω να μαγέψει κι εσάς θέλω να του πω ένα μεγάλο ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε και την προθυμία του να "δανείσει" όλη αυτή την ομορφιά!

Ονομάζομαι Άγγελος Μακρής και τη νύχτα φωτογραφίζω τη μαγεία του έναστρου ουρανού. 

Ζω μόνιμα στο Αγρίνιο με τη σύζυγο μου και τα δυο παιδιά μας, και την ημέρα εργάζομαι ως καθηγητής Φυσικής στον ιδιωτικό τομέα. Το ενδιαφέρον μου για την Αστρονομία και την αστροφωτογράφιση ξεκίνησε κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στο Φυσικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Εκεί, ένα βράδυ τον Οκτώβριο του 2007, είδα τη Σελήνη μέσα από το τηλεσκόπιο του Πανεπιστημίου. Η στιγμή εκείνη ήταν ένα πραγματικό σημείο καμπής για τη ζωή μου, καθώς είδα τον νυχτερινό ουρανό με μια πολύ διαφορετική ματιά.

Τον Απρίλιο του 2014, με τη σύντροφο μου αγοράσαμε την πρώτη μας DSLR κάμερα για να είμαστε έτοιμοι για τη γέννηση της κόρης μας.

Ξεκίνησα να τη χρησιμοποιώ για αστροφωτογράφιση τοπίων, και έμεινα πολύ ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα που μπορείς να έχεις με μια κάμερα και ένα τρίποδο σε σκοτεινούς ουρανούς.

Φωτογραφίες μου δημοσιεύονται τακτικά από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, και έχουν δημοσιευτεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό σε εφημερίδες, αστρονομικά και φωτογραφικά περιοδικά και ημερολόγια.

Στην προσπάθεια που κάνω να αναδείξω υπέροχα τοπία της Ελλάδας, έχω βρει υποστήριξη σε εταιρείες όπως η Canon και η Microsoft.Τέλος, είμαι περήφανο μέλος των οργανισμών Astronomers Without Borders και International Dark Sky Association, με στόχο την προώθηση της Αστρονομίας και την προστασία του νυχτερινού ουρανού.

Αρχαίο λιμάνι Οινιάδων (3000 ετών)
Κοντά στην πόλη του Μεσολογγίου, βρίσκεται ο αρχαίος οικισμός των Οινιάδων.

Το πιο επιβλητικό μνημείο του οικισμού είναι το αρχαίο λιμάνι που είχε ως χρήση την ανάσυρση των πλοίων στο εσωτερικό του, την επισκευή και παραμονή τους για ορισμένο διάστημα το χειμώνα. Πρόκειται για το καλύτερα σωζόμενο νεώριο του αρχαίου κόσμου και σ’ αυτό βοηθά το ότι είναι λαξευτό στο βράχο κι όχι χτισμένο με υλικά.
Αποτελούσε το ναύσταθμο των Οινιαδών και τα πλεούμενα μέσω της λίμνης Κυνίας είχαν άμεση πρόσβαση στο Ιόνιο. Υπάρχουν εφτά διαζώματα, που σημαίνει ότι μπορούσαν ταυτόχρονα να δέσουν εφτά σκάφη.
3000 χρόνια μετά, εκεί είναι στεριά με λιμνάζοντα νερά, χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα.Ο νυχτερινός ουρανός όμως δεν έχει αλλάξει και πολύ! 

Ο πυρήνας του γαλαξία μας - το γάλα της Ήρας, σύμφωνα με τους προγόνους μας - διασχίζει τον Σκορπιό και τον Τοξότη, κοσμώντας τον έναστρο ουρανό.

Γεφύρι Αρτοτίβας (600 ετών, Εύηνος ποταμός)

Τον Ιούνιο πέρασα δυο νύκτες αστροφωτογραφίζοντας το πέτρινο γεφύρι της Αρτοτίβας που χρονολογείται από το 1400μΧ και είναι το αρχαιότερο που σώζεται στον ποταμό Εύηνο.
Το γεφύρι είναι πανέμορφο, στο βάθος μιας πολύ σκοτεινής χαράδρας.Είχα πολύ καιρό να βρεθώ σε τόσο σκοτεινό ουρανό, όπου κυριολεκτικά δεν έβλεπα ούτε το χέρι μου, πόσω μάλλον τρίποδο και κάμερα.

Παλαιομονάστηρο, 600 ετών

Πριν λίγες μέρες εξόρμησα σε μια κοντινή τοποθεσία που είχα επισκεφτεί αρκετές φορές φωτογραφικά, αλλά ποτέ δεν ήμουν ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα!
Είναι το μισογκρεμισμένο μοναστήρι των Αγίων Αποστόλων, βόρεια της λίμνης Τριχωνίδας, κτισμένο πριν από περίπου 600 χρόνια.

Η ιστορία της τοποθεσίας όμως δεν σταματά εκεί!
Το μοναστήρι αυτό είναι κτισμένο πάνω στα ερείπια μιας αρχαίας πόλης, του αρχαίου Φιστύου. Εκεί λοιπόν σώζονται ακόμη τμήματα από αρχαία κτίρια και τάφους, μια υπόγεια δεξαμενή καθώς και ένα μέρος της οχύρωσης, που χρονολογούνται τον 2ο αιώνα π.Χ.
Η μόνη σταθερά λοιπόν αυτής της τοποθεσίας καθώς κυλούν οι αιώνες, είναι ο υπέροχος νυχτερινός της ουρανός.
Αρχαίο Φίστυο, 400μ

Τρούλος 1400 ετών
Λίγα χιλιόμετρα νότια της πόλης του Αγρινίου, κοντά στη λίμνη Λυσιμαχία, βρίσκεται ένα μνημείο 1400 ετών.

Είναι ένας βυζαντινός ναός του 6ου αιώνα, που σήμερα βρίσκεται μισοβυθισμένος λόγω των προσχώσεων ενός παραποτάμου του Αχελώου, που επί αιώνες συγκεντρώνονταν στις ακτές της λίμνης.
Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι το µοναδικό τµήµα που εξέχει είναι ο τρούλος, όλος ο υπόλοιπος ναός είναι βυθισµένος, αθέατος σε μια βαθειά λεκάνη νερού (περίπου 5μ βάθος)!
Όταν έφτασα εκεί για να αστροφωτογραφίσω το μνημείο, είχε συννεφιά και απογοητεύτηκα. Αποφάσισα να παραμείνω για λίγο για να χαρώ την απόλυτη ηρεμία, και τελικά αποζημιώθηκα καθώς ο καιρός έκανε "ανοίγματα".

Αρχαία Στράτος, Αιτωλοακαρνανία
Ο βασιλιάς των θεών στον ναό του

Ένα βράδυ πριν από μερικές μέρες εξόρμησα στον υπέροχο αρχαίο ναό του Στρατίου Διός, ηλικίας 2300 ετών. 
Θεωρείται σύγχρονος του Ασκληπιού στην Επίδαυρο και υπήρξε κέντρο λατρείας της ισχυρής Ακαρνανικής Συμπολιτείας.
Στα ερείπια λοιπόν του ναού, απόλαυσα ολομόναχος την θεαματική σύνοδο τριών ουράνιων σωμάτων.
Ο βασιλιάς των θεών Δίας, είναι το φωτεινό "αστέρι" από πάνω μου, ενώ ο Άρης και ο Κρόνος φαίνονται αριστερά ανάμεσα στα δέντρα, στον ανατέλλοντα αστερισμό του Σκορπιού.
Ο απολογισμός της βραδιάς ήταν ότι κέρδισα στιγμές ψυχικής ηρεμίας στα ερείπια ενός ναού των προγόνων μου, με ένα υπέροχο ουράνιο θέαμα, τις μυρωδιές από τα βρεγμένα αγριολούλουδα και τους ήχους από τα βατράχια και τα νυχτοπούλια.

Μακρυνεία, Αιτωλοακαρνανία
Κοσμικός καταρράκτης

Ένας καταρράκτης που φαίνεται να διυλίζει τον έναστρο ουρανό, δημιουργεί μια μικρή λιμνούλα και μια πραγματική όαση.
Το δύσκολο σε αυτό το εγχείρημα αστροφωτογράφισης του τοπίου, ήταν ότι για να έχω πρόσβαση στο σημείο έπρεπε να κάνω καταρρίχηση σε έναν κάθετο βράχο ύψους 5 μέτρων περίπου. Αυτό δεν είναι και πολύ εύκολο κουβαλώντας όλον τον εξοπλισμό, και μέσα στη νύχτα.

www.aggelosmakris.com

Facebook: Aggelos Makris Nightscapes

Instagram: Aggelos Makris

Αρχαίο Φίστυο - Παλαιομονάστηρο

Κοντά στο Αγρίνιο είναι το μέρος που θα σας πάω, αλλά αν δεν υπήρχε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Παναιτωλίου «Χρήστος Καπράλος» μπορεί να μη το γνώριζα και ποτέ.

Πάνω σε ένα λόφο, με τη θέα της Τριχωνίδας, το πέλαγος της Αιτωλίας, να κλέβει κάθε τόσο το βλέμμα του επισκέπτη από το παρελθόν, είναι η Ακρόπολη του Αρχαίου Φίστυου. 

Εκεί βρίσκονται τα ερείπια του Παλαιομονάστηρου που ούτε ο χρόνος, ούτε οι άνθρωποι σεβάστηκαν.

Στον περιτοιχισμένο χώρο της Ακρόπολης του Αρχαίου Φίστυου, που βρίσκεται στα αριστερά του δρόμου που οδηγεί από τη Ντουγρί στο χωριό Νερομάνα, δύο περίπου χιλιόμετρα πριν το χωριό, βρίσκεται το μοναστήρι των Αγίων Αποστόλων, γνωστό και με το όνομα «Παλαιομονάστηρο».

Το καθολικό του Μοναστηριού, βρίσκεται στο κέντρο περιβόλου, ο οποίος συμπίπτει, με την ακρόπολη του Αρχαίου Φίστυου.

Στα Βόρεια του καθολικού υπάρχουν τα ερείπια των κελιών.

Στα Δυτικά, διασώζεται η κινστέρνα και Νοτιοδυτικά διακρίνονται τα ίχνη του βορδοναρείου.

Το καθολικό, αρχικά ήταν ένας μονόχωρος, καμαροσκεπής με ημικυκλική αψίδα Ναός, που χτίστηκε τον 14ο αιώνα. Στη συνέχεια προστέθηκε τρουλλαίος νάρθηκας και αργότερα υπόστεγο με τρείς θύρες, στη Δυτική πλευρά. Στις επιφάνειες της καμάρας, διατηρούνατι σε άσχημη κατάσταση, Αγιογραφίες από το Δωδεκάορτο, υπάρχουν ακόμη στηθάρια Αγίων, αλλά και ολόσωμοι Άγιοι.

Στο ιερό, διακρίνεται η πλατυτέρα, πολλοί Ιεράρχες, ο Πρωτομάρτυς Στέφανος, το όραμα του Πέτρου Αλεξανδρείας κ.α. Αγιογραφικές παραστάσεις.

Στον κυρίως ναό, υπάρχουν παραστάσεις με τη Βάπτιση, τη Μεταμόρφωση, την Κοίμηση της Θεοτόκου, την Υπαπαντή, παραστάσεις διαφόρων Αγίων.

Στον μισογκρεμισμένο νάρθηκα, πλήρως εκτεθειμένες στα καιρικά φαινόμενα, προβάλλουν υπέροχες οι Παλαιολόγειες Αγιογραφίες με τη Δευτέρα Παρουσία, τους χορούς των Προφητών και των Δικαίων κ.α.

Ζωγραφικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι διακοσμητικές ταινίες, με σχηματοποιημένα χαρακτηριστικά στοιχεία της Μακεδονικής Σχολής.

Πηγή:http://www.aetolia.gr

Αρχαίο Φίστυο

Στην Αιτωλική ενδοχώρα, κοντά στη Β όχθη της λίμνης Τριχωνίδας, επάνω στο δρόμο Δογρής - Νερομάνας, σε απόσταση 1,5 χλμ. Ν-ΝΔ του χωριού Νερομάννα (παλαιό όνομα Σομπονίκος) και 1 χλμ. περίπου ΒΑ της Δογρής, πάνω σε ένα λόφο ύψος 400 μ., με το τοπωνύμιο Παλιομονάστηρο, σώζονται τα ερείπια μιας αρχαίας οχυρωμένης πόλης, πιθανόν του αρχαίου Φιστύου. 

Η οχύρωση αυτή (πόλη με ακρόπολη) αναπτύσσεται γύρω από το ερειπωμένο μοναστήρι των Αγίων Αποστόλων (εξ’ ου και το τοπωνύμιο Παλιομονάστηρο), ενώ στην περιοχή της εκκλησίας υπάρχει και μία πηγή, γύρω από την οποία υπάρχουν επίσης αρχαίες λιθόπλινθοι. Η τοποθεσία απέχει από την ακρόπολη της Παραβόλας περίπου 5 χλμ. προς τα Α της, ενώ βρίσκεται περίπου 9 χλμ. ΒΔ της οχύρωσης του ιερού του Θέρμου. 

Ερείπια αρχαίων κτιρίων και τάφοι έχουν βρεθεί μέσα στα όρια της oχύρωσης της πόλης. Αρχαίοι τάφοι έχουν βρεθεί και εξωτερικά (στα ΝΔ) της οχύρωσης. Ανατολικά (απόσταση 200 μ.) και εξωτερικά της οχύρωσης της πόλης, διακρίνονται τα υπολείμματα μίας κυκλικής σε κάτοψη, θολωτής και υπόγειας δεξαμενής. Έχει μέγιστη διάμετρο 4,50 μ. και είναι επιχρισμένη εσωτερικά με υδραυλικό κονίαμα. 

Σε απόσταση 2, 6 χλμ. Β της οχύρωσης της πόλης του αρχαίου Φιστύου και στα ΝΑ της θέσης Κρύο Νερό, βρισκόταν, όπως συμπεραίνεται από το περιεχόμενο των επιγραφών που βρέθηκαν εκεί, εντοιχισμένες στην παλιά εκκλησία της Αγίας Τριάδας, το ιερό της Αφροδίτης Συρίας της εν Φιστύω ή της Φιστυίδος της έν Ιαρίδαις. Αποτελούσε ιερό της πόλης του Φιστύου, ενώ οι επιγραφές που βρέθηκαν εκεί, είναι κυρίως απελευθερωτικές (δούλων) και χρονολογούνται σε μεγάλο βαθμό στο τέλος του 3ου και τις αρχές του 2ου αι. π.Χ.

Πηγή: monuments.hpclab.ceid.upatras.gr

Σιδηροδρομικός σταθμός Αγρινίου

Μεγάλωσα κοντά στις γραμμές του τρένου.

Οι ράγες τραβούσαν σα μαγνήτης τα παιδιά της γειτονιάς που στήναμε τα παιχνίδια μας γύρω τους, ή πάνω τους.

Τρένο δεν είχαμε δει ποτέ, μόνο ράγες. 

Το τρένο είχε διακόψει από χρόνια τα δρομολόγια, και μόνο η ανάμνησή του, ένα τρένο φάντασμα διέτρεχε πια την πεδιάδα του Αγρινίου ακολουθώντας την παλιά διαδρομή που έφτανε ως το Κρυονέρι. Εκεί ο περίφημος "σκυλοπνίχτης" αναλάμβανε τη συνέχεια του ταξιδιού ως την Πάτρα.

Κρυονέρι. Η αρχή και το τέλος της γραμμής των ΣΒΔΕ. 

Εκεί περίμενε η «Καλυδών» το καραβάκι που οι Αγρινιώτες λέγανε σκυλοπνίχτη, 

για να περάσουν τον Πατραϊκό και να μετεπιβιβαστούν στους ΣΠΑΠ 

Σύμφωνα με διήγηση του Kαθηγητή Bυζαντινής Aρχαιολογίας κ. Αθανάσιου Παλιούρα 

στη συγκεκριμένη φωτογραφία «ποζάρουν» άντρες μοντέλα της εποχής για να διαφημίσουν ρούχα.  

Αρχείο περιοδικού «Ρίζα» των εν Αθήναις Αγρινιωτών. 

Πηγή: sbde.freehostia.com

Μεταπολεμικά στη γραμμή Πατρών-Κρυονερίου ο Σιδηρόδρομος Βορειοδυτικής Ελλάδας  δρομολόγησε το «ΚΑΛΥΔΩΝ ΙΙΙ», που ήταν πρώην κορβέτα του Βρετανικού Ναυτικού, και το πρώην οπλιταγωγό-αποβατικό «ΡΟΔΟΣ», που ναυπηγήθηκε το 1944. Μετασκευάστηκε σε σιδηροδρομικό πορθμείο, ώστε να μεταφέρονται και βαγόνια μεταξύ Πάτρας και Κρυονερίου. Το «ΡΟΔΟΣ» είχε 2 σειρές σιδηροδρομικές ράγες και μπορούσε να μεταφέρει 7 φορτηγά βαγόνια ή 2 ατμομηχανές ή αντίστοιχα 10 φορτηγά ή λεωφορεία και 20 Ι.Χ.... Πηγή: www.mixanitouxronou.gr

Πηγή φωτο: sbde.freehostia.com

Οι παλιές γραμμές έμειναν στην αχρηστία, μέχρι που ανακαινίστηκαν...για να συνεχίσουν να παραμένουν σε αχρηστία, κατασπαταλώντας πολλά χρήματα.

Τώρα πια έχουμε και πινακίδες που προειδοποιούν για ένα τρένο φάντασμα που σφυρίζει μόνο στα όνειρα, ή στους εφιάλτες κάποιων!

Ωστόσο ο παλαιός σταθμός τρένων στο Αγρίνιο έχει ανακαινιστεί και χρησιμοποιείται για πολιτιστικές εκδηλώσεις από τον Δήμο Αγρινίου.

Γέφυρες

Ονείρου σκιά

στα νερά του χειμάρρου

καθρεφτίζεται.

ή

Διαβάτη σκιά

στα νερά του χειμάρρου

καθρεφτίζονταν.

Πάνω από τον χείμαρρο Ερμίτσα στην Αιτωλοακαρνανία, κρέμεται μια γέφυρα φάντασμα. 

Ο ρόλος της από καιρό ξεχασμένος, μα στη σκιά της φωλιάζουν ακόμα οι ιστορίες όσων τη διέσχισαν.

Διασχίζοντας το χρόνο.

Στην Ισπανία ο ποταμός Tormes χωρίζει τη Σαλαμάνκα στα δυο, ενώ η Ρωμαϊκή γέφυρα ενώνει την καινούρια πόλη με τη μεσαιωνική. 

Κι από την Ισπανία, στην Ελλάδα ξανά. 

Γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου. 

Το μεγάλο όραμα του Χαρίλαου Τρικούπη που έγινε πραγματικότητα το 2004.

Στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου μια πελάδα* απλώνει τη δική της γέφυρα.

*Πελάδες ονομάζονται τα ξύλινα καλύβια που κατασκευάζονται στη λιμνοθάλασσα και στηρίζονται σε πασσάλους.

Πουλιά πάνω σε καλώδια που διασταυρώνονται. Σίγουρα δεν είναι γέφυρες, μοιάζουν όμως να γεφυρώνουν.

Ένας κορμός δέντρου όμως, θα μπορούσε να είναι γέφυρα. 

Έτσι σκέφτηκα κι έστειλα τη φωτογραφία στο 1ο Δρώμενο Φωτογραφίζειν που διοργάνωσε η Μαρία Νικολάου από το "Μια ματιά στον ήλιο με γιορτινά", με τον τίτλο: "Όταν η φύση γέφυρες απλώνει".

Ευχαριστώ πολύ τη Μαρία για τη φιλοξενία, αλλά και όσους ξεχώρισαν τη συμμετοχή μου.

Δεν άντεξα να μην κάνω μια αναδρομή σε κάποιες από τις γέφυρες που έχω φωτογραφίσει, με τη φωτογραφία της παλιάς γέφυρας της Ερμίτσας να πρωταγωνιστεί και να δίνει έμπνευση για χαϊκού, αφού την πρώτη φωτογραφία της την αγαπώ πολύ!

Χιονόπτωση

"...Εδώ δε χιονίζει ποτέ. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου παρακαλούσα κάθε χειμώνα να χιονίσει για να παίξουμε χιονοπόλεμο και να φτιάξουμε χιονάνθρωπο, αλλά η μάνα μου με κοίταζε σαν να ήμουν χαζό.

Δεν ξέρεις παιδάκι μου από χιόνια, έλεγε και πράγματι δεν ήξερα.

Ούτε τώρα ξέρω πολλά. Ζω στον κάμπο.

Έχουμε λίμνες, έχουμε ποτάμια, έχουμε υγρασία, έχουμε βουνά γύρω γύρω να θαυμάζουμε από μακριά τις χιονοσκέπαστες κορφές τους, αλλά χιόνι δεν έχουμε..."

Αυτά έγραφα μεταξύ άλλων το 2012, με τον κρύο τίτλο "Ομίχλη, κρύο και χιόνια από το παρελθόν" και τα αναδημοσίευσα πέρυσι τον Ιανουάριο εμπλουτίζοντάς τα με λίγες ακόμα λεπτομέρειες, στο "Η Χιονούλα και άλλες αναμνήσεις", όπου μια νιφάδα, καθόλου τυχαία, η Χιονούλα με τ΄όνομα, στροβιλίζονταν όλο χάρη.

Ποια είναι όμως η Χιονούλα και τι σχέση έχει με την Αριάδνη;

Μα πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο. 

Η Αριάδνη, είναι η κόρη μου και είχε παίξει με μεγάλη επιτυχία τη Χιονούλα στα προνήπια.

Πού να φανταζόμασταν όμως, πως με το ίδιο όνομα θα κυκλοφορούσε χρόνια μετά μια άλλη Αριάδνη, αυτή που σκέπασε την Ελλάδα με χιόνια, άπειρα προβλήματα και αξεπέραστες δυσκολίες;

Τα προβλήματα τα γνωρίζουμε όλοι, οπότε δε θα τα αναλύσω εδώ. Μακάρι να ξεπεραστούν γρήγορα για να σταματήσουν να υποφέρουν οι άνθρωποι που υποφέρουν. 

Εδώ είμαστε μάλλον πιο τυχεροί, γιατί αν εξαιρέσουμε το κρύο, που με χιόνι, ή χωρίς χιόνι ήδη το υπομέναμε, ιδιαίτερα προβλήματα δεν είχαμε.

Στο Αγρίνιο το έστρωσε κανονικά, αλλά αυτό ήταν όλο.

Όταν άρχισε να χιονίζει, χάρηκα πολύ και μάλλον η χαρά του χιονιού ήταν μεταδοτική, γιατί μην πιστεύοντας στα μάτια μας, κοιταζόμασταν γνωστοί και άγνωστοι και χαμογελούσαμε λέγοντας..."όλο και πυκνώνει, να δείτε που θα το στρώσει".  

Αργότερα το απόγευμα από τον Αράκυνθο, φωτογράφισα το Αγρίνιο τυλιγμένο στον χιονόκαιρο, με τον ήλιο να καταφέρνει κάπου κάπου να τρυπάει τα σύννεφα, για να στείλει στη λίμνη Λυσιμαχία χαιρετίσματα με μια ακτίδα.

Οι τέσσερις πρώτες φωτογραφίες είναι από τον Αράκυνθο και οι άλλες τέσσερις από το Αγρίνιο.

Και για την ιστορία, η μέρα που χιόνισε για άλλη μια σπάνια φορά και στο Αγρίνιο,  ήταν το Σάββατο στις 7 Ιανουαρίου  του 2017.

Δεν είναι κάθε μέρα του Άι Γιαννιού λένε, μα εκείνη τη μέρα ήταν!

Ανασκαφές

Πάλι στην Αστυπάλαια θα σας πάω και συγκεκριμένα στο βρεφικό νεκροταφείο.

Πολύ σωστά, αναρωτηθήκατε, πώς έμεινε ένας τέτοιος χώρος, μοναδικός μάλιστα στον κόσμο, ανεκμετάλλευτος.

Την ίδια απορία έχω κι εγώ, αλλά  και οι κάτοικοι του νησιού.

Αυτά που έμαθα ήταν πως η ανασκαφή έγινε το 1995.

Έκτοτε μεταφέρθηκαν κάποια ευρήματα αλλού όπου και φυλάσσονται προφανώς, αλλά η περιοχή έχει ακόμα πολλά που δε φυλάσσονται.

Πιθανολογείται μάλιστα, πως σε όλη την πλαγιά που βρέθηκε το νεκροταφείο, και η οποία φαίνεται καθαρά στη φωτογραφία, υπάρχουν  ανάλογοι τάφοι.

Η περιοχή δεν απαλλοτριώθηκε ποτέ, λόγω έλλειψης χρημάτων καθώς λένε.

Αυτό σημαίνει πως τα οικόπεδα ανήκουν σε κάποιους, οι οποίοι συνεχίζουν να χτίζουν σε χώρο που θεωρείται αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.

Λογικό θα μου πείτε, αφού το κράτος έχει δυσκαμψία. Ποιος δε θα ήθελε να χτίσει στο οικόπεδό του;

Παρόλα αυτά είναι και παράλογο.

Και όχι, δεν τα βάζω με τους ιδιοκτήτες που θέλουν να αξιοποιήσουν την περιουσία τους, αλλά με το κράτος που δεν αξιοποιεί ποτέ την περιουσία όλων μας.

Το νεκροταφείο βρισκόταν πιθανότατα κοντά σε Ιερό της Ειλειθυίας που ήταν θεότητα-προστάτιδα της λοχείας, ένα ιερό που βρίσκεται πιθανότατα σε κάποιο σημείο της Χώρας της Αστυπάλαιας αλλά δεν έχει αποκαλυφθεί ακόμη. Δεχόταν νεογέννητα παιδιά που πέθαναν στη γέννα ή και βρέφη μέχρι δύο ετών, τα οποία σύμφωνα με το έθιμο τοποθετούνταν μέσα σε αγγεία για να έχουν την αίσθηση της μήτρας.

«Η πληθώρα των εγχυτρισμένων βρεφών και η μεγάλη χρονική έκταση που καταλαμβάνουν τα ευρήματα μιλούν για τη σπουδαιότητα της Αστυπάλαιας τα αρχαία χρόνια ως κόμβου στρατηγικής σημασίας. Πιθανολογείται ότι θάβονταν εδώ βρέφη από όλη τη Μεσόγειο, πράγμα που θα επιβεβαιώσει ή όχι η ανθρωπολογική έρευνα. Στο παλιό Σχολείο όπου έχουν μεταφερθεί οι εγχυτρισμοί του οικοπέδου Σταυριανού εργάζονται ανθρωπολόγοι από το Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, το UCL, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Σάιμον Χίλσον, ενώ τα δύο τελευταία χρόνια εργάζεται πάνω στο ίδιο αντικείμενο και διεθνής ομάδα από Άγγλους, Καναδούς, Φινλανδούς και Αμερικανούς μελετητές με διάφορες ειδικότητες στον ανθρώπινο σκελετό».

πηγή:http:www.archaiologia.gr

Το άρθρο που παραθέτω είναι από το 2011, αλλά όσο ήμουν στο νησί, επισκέφτηκα το παλιό σχολείο και είδα πως εκεί υπήρχαν ενδείξεις έντονης δραστηριότητας.

Αν δεν έχει αλλάξει κάτι λοιπόν, υποθέτω πως οι έρευνες από τους ανθρωπολόγους τουλάχιστον, συνεχίζονται ακόμα.

Από την Αστυπάλαια θα πάμε στην Πάτρα και θα επισκεφτούμε ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ.

Όσο απίστευτο κι αν μοιάζει, ένα ταφικό μνημείο βρίσκεται στο χώρο του γκαράζ του καταστήματος.

Όταν άρχισε να χτίζεται το σούπερ μάρκετ ήρθαν στο φως ρωμαϊκοί τάφοι, και δεν είμαι ειδική για να γνωρίζω πως και γιατί, αλλά η κατασκευή ολοκληρώθηκε, αφού διασώθηκε μέρος του ταφικού μνημείου.

Αντιγράφω από την επιγραφή:

Στο οικόπεδο ερευνήθηκε η γνωστή ταφική οδός, η οποία όπως έχει διαπιστωθεί, διερχόμενη διαμέσου του εκτεταμένου βόρειου νεκροταφείου, συνεχίζονταν κι εκτός της πόλης ως via publica, που οδηγούσε από την Πάτρα στο Αίγιο και την Κόρινθο.

Αποκαλύφθηκαν 46 τάφοι, οι οποίοι ήταν διατεταγμένοι εκατέρωθεν  της ταφικής οδού.

Συγκεκριμένα 39 κεραμοσκεπείς και 7 κιβωτόσχημοι.

Ιδιαίτερα αξιόλογο από όλα τα ευρήματα του χώρου ήταν υπέργειος τάφος....

Σε μια χώρα που σκάβοντας βρίσκεις συνέχεια αρχαία, είναι προφανώς μια περίπτωση που μόνο σπάνια δεν τη λες, αλλά ρωμαϊκό τάφο σε σούπερ μάρκετ, πρώτη φορά έβλεπα, το ομολογώ!

Σίγουρα όσο παράξενη κι αν μοιάζει δεν είναι η μοναδική περίπτωση.

Στο Αγρίνιο, πριν λίγα χρόνια, έγιναν νέοι δρόμοι εκεί που κάποτε ήταν μόνο χωράφια. Όπως αποδείχτηκε, τα χωράφια έκρυβαν καλά τα μυστικά τους από όσους τα καλλιεργούσαν.

Βρέθηκαν κι εκεί τάφοι. Δεν γνωρίζω ποιας περιόδου ήταν, μα ήταν όλοι συλημένοι και μάλιστα από αιώνες πριν. Κρίθηκαν άνευ ενδιαφέροντος, ξανασκεπάστηκαν, οι δρόμοι έγιναν και η ζωή συνεχίστηκε.

Προφανώς δεν έχουν όλα τα ευρήματα την ίδια σπουδαιότητα.

Κάποια όμως έχουν μεγαλύτερη απ' όση φανταζόμαστε.

Δε θέλω να καταλήξω κάπου ιδιαίτερα. 

Όπως είπα, καθόλου ειδική δεν είμαι, απλά θυμήθηκα δυο πραγματάκια ακόμα σχετικά.

Τα καπνά

Μια θάλασσα από πράσινο αναδεύονταν κάτω από την αφόρητη  ζέστη κάθε καλοκαίρι στον κάμπο.

Γιόμιζε ο τόπος καπνά και τα καπνοχώραφα γιόμιζαν τις ζωές μεγάλων και μικρών.

Δεν υπήρχε παιδί που δε γνώριζε τα καπνά, που δεν ήξερε έστω να αρμαθιάζει.

Γεμάτα χαρακιές τα παιδικά δάχτυλα από τις βελόνες, και οι συμβουλές των μεγάλων είχαν γίνει βίωμα στα ανήλικα. Για να σταματήσει το αίμα έσπαζαν το κοτσάνι από ένα φύλλο καπνού και το έβαζαν στην πληγή. Κι αυτή ήταν η μόνη θεραπεία που έκαναν στις πληγές τους την ώρα της δουλειάς.

Αργότερα στο σπίτι, αφού είχε τελειώσει η δουλειά και είχαν πλυθεί, η μάνα τους έβαζε και βάμμα.

Σκληρή δουλειά τα καπνά.

Υπήρχαν οικογένειες που στηρίζονταν στον καπνό για να τα φέρνουν βόλτα. Αυτές έβαζαν στρέμματα και στρέμματα ολόκληρα και η δουλειά που άρχιζε νωρίς την άνοιξη σπέρνοντας σε βραγιές, συνεχίζονταν αμείωτη και καθημερινή με βοτάνισμα και πότισμα, ενώ γρήγορα έφτανε η μέρα που τα φυντάνια έπρεπε να φυτευτούν στα χωράφια. Ξανά ποτίσματα και σκαλίσματα, ως τη μέρα που έπρεπε να μαζευτούν, να λιαστούν, να γίνουν βαντάκια. Και γέμιζαν οι ταβάνια των αποθηκών με βαντάκια που έμεναν εκεί να κρέμονται σαν σκιές ως το φθινόπωρο. Κάπου στα μέσα του φθινοπώρου, με την υγρασία σύμμαχο που τα μαλάκωνε και δεν τρίβονταν, αυτά γίνονταν δέματα και τα δέματα με τη σειρά τους έπαιρναν το δρόμο για τον έμπορα. Τότε μόνο σταματούσε η δουλειά.

Τα έμαθα όλα καλά όταν οι γονείς μου παράλληλα με τις δουλειές τους, αποφάσισαν να βάλουν και πέντε στρέμματα καπνό. Με δανεική άδεια από μια θεία μου, δανεική αποθήκη, δανεικές λιάστρες και νοικιασμένα χωράφια, ξαμολυθήκαμε κι εμείς να αρμενίσουμε στη δική μας μικρή θάλασσα για τέσσερα, ίσως και πέντε καλοκαίρια.

Κάπου εκεί προς το τέλος του δημοτικού και στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου, τα καλοκαίρια μας ανακάτευαν τις θάλασσες τις πράσινες με τις άλλες τις μπλε που λαχταρούσαμε.

Και λογιζόμασταν τυχερά, γιατί οι γονείς μας φρόντιζαν και για τα μπάνια μας και για το βουνό μας, αλλά όσοι είχαν πολλά στρέμματα με το ζόρι έβλεπαν τη θάλασσα, αφού το ένα χέρι του καπνού διαδέχονταν το άλλο σχεδόν αμέσως στο μάζεμα.

Από το πατόφλο όπως λέγονταν τα τελευταία φύλλα του φυτού, αυτά που ακουμπούσαν σχεδόν στο έδαφος, άντε να μαζέψεις και πρώτο χέρι, και δεύτερο, και τρίτο, από τόσα στρέμματα. Μέχρι να φτάσεις στο τέταρτο καμιά φορά και στο πέμπτο αν είχε προκοπή μεγάλη ο καπνός, να και το κορφάδι. 

Κορφάδι, ήταν το άνθος του φυτού, αλλά έτσι έλεγαν και το τελευταίο χέρι.  Το άνθος συνήθως το τσακίζαμε, το κόβαμε δηλαδή, πριν μαζευτεί το τελευταίο χέρι.

Και οι καλοκαιρινές μέρες στον κάμπο, ξεκινούσαν αξημέρωτα με το μάζεμα. Δυο τρία φύλλα από κάθε φυτό, τόσα αντιστοιχούσαν στο κάθε χέρι, μέχρι να σηκωθεί ο ήλιος ψηλά και να μην αντέχεται το κάμα.

Ο καπνός μεταφέρονταν στην αποθήκη κι εκεί άρχιζε το αρμάθιασμα.

Καμάρωνα θυμάμαι, το πόσο γρήγορα αρμάθιαζα. Μα είχαμε κάποτε μια εργάτρια που νομίζω πως και ποτέ να μη σταματούσαμε να βάζουμε καπνό, ποτέ να μη σταματούσα το αρμάθιασμα, δε θα κατάφερνα να την παραβγώ!

Ήθελε επιδεξιότητα να περνάς κάθε φύλλο στη βελόνα γρήγορα. Γέμιζε η βελόνα καπνό και άδειαζε στο σπάγκο που της περνούσαμε. Με τέσσερις και κάτι βελόνες, αν θυμάμαι καλά πια, γέμιζε μια αρμάθα.

Και οι αγκλίτσες που έκλειναν τις δυο πλευρές του σπάγκου, πόσα μαγικά ακούγονταν τότε στα αυτιά μου!

Αγκλίτσες! Σαν αγκαλίτσες μου ακούγονταν!

Το καλύτερό μου ήταν να σηκώνονται πίσω μου οι αρμάθες. Να μειώνεται σιγά σιγά από μπρος μου το βουνό των φύλλων και να μεταμορφώνεται σε αρμάθες πίσω μου.

Δεν άφηνα κανέναν να μου τις πάρει, γιατί μου άρεσε να καμαρώνω τον κόπο μου.

Βέβαια την έχανα αυτή τη μάχη, αφού έπρεπε να πάνε στη λιάστρα.

Πάντα ήξερα όμως πόσες αρμάθες έκανα. Όλοι ήξεραν πόσες είχαν κάνει. 

Και να πιάνουν ξαφνικά κάτι αυγουστιάτικα μπουρίνια και να μας κάνουν όλους να τρέχουμε.

Να παρατάμε άλλος τη δουλειά, άλλος το μαγείρεμα και άλλοι το παιχνίδι και να τρέχουμε να σκεπάσουμε τις λιάστρες με τα πανιά, γατί αν βρέχονταν οι αρμάθες όλος ο κόπος μας θα πήγαινε στράφι.

Μα και σκεπασμένες να έμεναν όταν σταματούσε η βροχή δεν έκανε.

Άντε πάλι να ξεσκεπάζεις!

Με το αυτί στο δελτίο καιρού και το μάτι στον ουρανό πορεύονταν τα καλοκαίρια των μεγάλων, μαζί με τη σκληρή δουλειά.

Τα καλοκαίρια των περισσότερων παιδιών, μετριόνταν με χέρια και είχαν ονόματα: πατόφλο, πρώτο, δεύτερο, τρίτο...

Η πρώτη ερώτηση που έκαναν ο ένας στον άλλον ήταν μία. "Τι χέρι μαζεύετε;"

Από το χωράφι περνούσαν το σχολείο κατευθείαν, χωρίς να δουν την άλλη θάλασσα, την κανονική, εκτός αν ο καπνός τους λυπόταν και τους άφηνε επίτηδες λίγες μέρες περιθώριο από ωρίμανση σε ωρίμανση, να πάνε για κάνα μπάνιο.

Τα καλοκαίρια στον κάμπο είχαν μια φορά κι έναν καιρό δικές τους θάλασσες, αλλιώτικες.

Το έργο που κοσμεί την ανάρτηση και οι πληροφορίες, είναι από το:art22.gr

Ένα έργο που σώθηκε επειδή κανείς δεν το είχε προσέξει σ΄ένα παλιό καπνεργοστάσιο της Σταυρούπολης, είναι η σύνθεση του Α. Τάσσου και της συντρόφου της ζωής του Λουκίας Μαγγιώρου: «Η καλλιέργεια του καπνού». Το έργο  αποτυπώνει το μόχθο και τον πόνο των ανθρώπων που πέρασαν τη ζωή τους στα καπνοτόπια και στα καπνομάγαζα. Παραχωρήθηκε τον Απρίλιο του 2012 στην Εθνική Πινακοθήκη και τώρα επιστρέφει για να εκτεθεί στη Θεσσαλονίκη στο ΚΜΣΤ (Μονή Λαζαριστών). Φιλοτεχνημένο το 1960 για τις εγκαταστάσεις του εργοστασίου Εθνικού Οργανισμού Καπνού Δυτικής Θεσσαλονίκης, κατόπιν παραγγελίας της Εταιρείας Παπαστράτος, το μνημειακών διαστάσεων διακοσμητικό σύνολο, που φέρει την υπογραφή του γνωστού χαράκτη και ζωγράφου Τάσσου Αλεβίζου (1914-1985) και της συντρόφου του Λουκίας Μαγγιώρου (1914-2008), αποτελείται από πέντε επιμέρους συνθέσεις ύψους 2 μ. κι έχει συνολικό μήκος 12,40 μ. (μικτή τεχνική σε ύφασμα επικολλημένο σε ξύλο). Τη μνημειακή σύνθεση συμπληρώνει προπαρασκευαστική μακέτα διαστάσεων 0,59 x 3,80 μ. 

Ίσως είναι μια αλλιώτικη ιστορία, αλλά είναι ιστορία του καλοκαιριού και σαν τέτοια παίρνει τη θέση της στο blog το Κείμενο και στο δρώμενο που εμπνεύστηκε η Μαρία Νι!

Ο VAD εδώ μας εξιστορεί κι αυτός κάποιες αλλιώτικες διακοπές!  

Η αλεπού κι ο μιναρές (Ζαπάντι)

Τι σχέση μπορεί να έχει μια αλεπού κι ένας μιναρές;
Καμία θα ήταν η σωστή απάντηση, αν σήμερα το πρωί δε συναντούσα την κυρά Μάρω ακριβώς στο μιναρέ!
Ποιο μιναρέ θα ρωτήσετε και ποια αλεπού...γι΄αυτό ας τα πάρω με τη σειρά!

Βρισκόμαστε στον κάμπο.
Στην Αιτωλική πεδιάδα!
Βορειοδυτικά του Αγρινίου (μισό να βρω πυξίδα, γιατί κάποτε πήρα ολόκληρο χωριό και του άλλαξα θέση, όχι γιατί έκανε καλύτερο φενγκ σούι, αλλά γιατί τα έκανα μαντάρα), βρίσκεται το χωριό Μεγάλη Χώρα, που παλιότερα το έλεγαν Ζαπάντι. Όχι πως ξεχάσαμε την παλιά του ονομασία, μια και οι περισσότεροι έτσι το λέμε ακόμα, αλλά η επίσημη πια ονομασία του είναι Μεγάλη Χώρα! Κάποιοι βέβαια ισχυρίζονται πως η ονομασία αυτή προϋπήρχε και δεν είναι καινούρια, αφού συναντάται και παλιότερα, αλλά δε θα σας κουράσω με τέτοιες λεπτομέρειες.

Το χωριό αυτό, στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, κατοικούνταν από μουσουλμάνους.
Εκεί έγινε μάλιστα μια πολιορκία ανάλογη με αυτή του Μεσολογγίου, αλλά δε μνημονεύεται, γιατί οι πολιορκημένοι εδώ ήταν οι μουσουλμάνοι.
Ένας μιναρές, είναι ό, τι έχει απομείνει από το παλιό τζαμί της περιοχής κι έχει μείνει να θυμίζει όσα κάποιοι δε θέλουν να θυμούνται. 
Μη με ρωτήσετε για ποιο λόγο. 
Δεν ξέρω! 
Η ιστορία δεν μπορεί να αλλάξει και με το να την αγνοείς επιδεικτικά δεν τη φέρνεις στα μέτρα σου.

Έτσι ο μιναρές στέκεται από τύχη εκεί, μια και καμιά απολύτως συντήρηση δεν έγινε ποτέ. Είναι κρίμα να τον αφήνουν να ρημάζει, μα δε νοιάζονται και πολύ!
Η μόνη αναφορά σε αυτόν στην επίσημη σελίδα του δήμου Αγρινίου λέει:

Είναι κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας. Πρόκειται για το μιναρέ ενός τζαμιού στην περιοχή της Μεγάλης Χώρας , κοντά στο Ζαπάντι, που ο καιρός τον έχει γκρεμίσει. Μαρτυρεί την παρουσία των Τούρκων και φέρνει στη μνήμη μας τη σκλαβιά αιώνων.

Πηγή:http://www.cityofagrinio.gr/city/tzami/tzami.html

Ο μιναρές φάντασμα λοιπόν...υπάρχει, μα είναι αόρατος στις ματιές των αρμοδίων.
Μόνο οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής του Αγρινίου (δεν είμαι καν σίγουρη αν τον ξέρουν σε όλο το νομό) τον γνωρίζουν και όσοι έχουν φίλους και συγγενείς στην περιοχή, γιατί ο δρόμος στον οποίο βρίσκεται είναι επαρχιακός και δεν έχει νόημα να αφήσει ο άλλος την εθνική και να χωθεί εκεί. Εκτός αν χαθεί, που γιατί και πώς να χαθεί εκεί; Δεν έχει νόημα!

Σήμερα το πρωί λοιπόν, περνούσαμε αξημέρωτα από εκεί. Και συναντήσαμε την αλεπού. Ένα όμορφο, ενήλικο ζώο με εντυπωσιακή, φουντωτή ουρά. Διέσχισε το δρόμο με την ησυχία του και κατευθύνθηκε προς το μιναρέ!
Όχι, δεν έχω φωτογραφία. Και να προλάβαινα να βγάλω τη μηχανή, (ε δεν είμαι κι ο Λούκι Λουκ του φακού), δε θα έβγαινε στο λιγοστό πρωινό φως, σκέφτηκα και παρηγορήθηκα!
Και όσο κι αν έψαξα στα αρχεία μου βρήκα μόνο αυτές από παλιά.
Τη μοναδική φορά που σταμάτησα κάποτε στην άκρη του δρόμου για να τον τραβήξω και μια κακή λήψη με πολύ "θόρυβο",μέσα από το αυτοκίνητο (ήμουν συνοδηγός)!

Και κάπως έτσι μια αλεπού θα έρχεται στη σκέψη μου κάθε φορά που θα βλέπω το μιναρέ!
Ήδη άρχισε να υφαίνει εκεί ένα παραμύθι η πονήρω. Αν με πιάσει στον ιστό του τελικά, θα σας το διηγηθώ!
Και κοίτα σύμπτωση...με λένε Μαρία!