Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κάστρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κάστρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 15 Δεκεμβρίου 2018

Στον πύργο του Μουχτάρ


Σε έναν λόφο δίπλα στη λίμνη Τριχωνίδα, στην περιοχή που τώρα αποκαλείται Μουχταρίνα υψώνονταν κάποτε γερός κι επιβλητικός ένας πύργος. Μια πυργοκατοικία για την ακρίβεια, που σύμφωνα με το μύθο ανήκε στον γιο του Αλή πασά, Μουχτάρ.
Κρυμμένοι θησαυροί και μια ωραία Ελένη που η ομορφιά της έγινε η κατάρα που την οδήγησε στα χέρια του Μουχτάρ, πρωταγωνιστούν στους θρύλους που έρχονται από το παρελθόν. 
Όταν εκείνος σκοτώθηκε, η Ελένη ανακάλυψε τον θησαυρό του και τον έδωσε για τον αγώνα, ενώ δώρισε τον Πύργο στη μονή Προυσού. 
Βέβαια μια παραλλαγή αυτού του μύθου, θέλει τον ίδιο τον Μουχτάρ να δωρίζει τον πύργο στην μονή, γατί λέει, το είχε τάμα.


Ο Μουχτάρ, αν και του είχε δοθεί από τον Αλή πασά το Σαντζάκι της Ναυπάκτου στο οποίο υπαγόταν η περιοχή θα ήταν αδύνατον να κατοικεί εδώ έστω και περιστασιακά. 
Κάτι τέτοιο εξάλλου δεν αποδεικνύεται ιστορικά.


Είναι όμως  εξακριβωμένο ότι έγινε μεταβίβασή του από τον Αλή πασά στον προεστό της Ευρυτανίας Χατζόπουλο στις αρχές του 19ου αιώνα, μετά το βίαιο θάνατο του προηγούμενου, Τούρκου ιδιοκτήτη κι από εκείνον πουλήθηκε στο μοναστήρι του Προυσού.
Έτσι όλο το 19ο αιώνα η περιοχή ήταν μετόχι της Ιεράς Μονής Προυσού και ίσως τότε να ήταν ακόμα σε χρήση.
Η Αιτωλοακαρνανία δεν ανήκε στην επικράτεια του Αλή πασά, ήταν όμως στην σφαίρα επιρροής του.


Το 1929 το μεγαλύτερο μέρος του μετοχίου απαλλοτριώθηκε και ο πύργος του Μουχτάρ έμεινε εκτός ιδιοκτησίας μοναστηριού, ενώ σήμερα δεν ανήκει σε κανέναν!

Το "Μουχτάρ" δεν είναι μόνο ένα συνηθισμένο όνομα, αλλά και κοινοτικό αξίωμα, οπότε θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε εκείνος που ζούσε εδώ και μάλιστα σύμφωνα με μια άλλη τοπική προφορική παράδοση, βρήκε βίαιο θάνατο από τους επαναστάτες όταν ο πύργος κάηκε στα Ορλωφικά  (1770).


Ο ίδιος ο πύργος κρατάει καλά τα μυστικά του, ακόμα και για την ίδια τη χρονολογία της κατασκευής του, αν και κάποια οχυρωματικά στοιχεία, όπως η καταχύστρα*, δείχνουν ότι μπορεί να χτίστηκε πριν τον 18ο αιώνα.
Βέβαια τέτοια στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν και αργότερα αντιγράφοντας παλιότερους πύργους, οπότε εικάζεται ότι  η κατασκευή του μπορεί να έγινε ανάμεσα στο τέλος του 17ου αιώνα ως και τα πρώτα χρόνια του 19ου.
Πιο πιθανό είναι όμως να χτίστηκε πριν τα μέσα του 18ου αιώνα.


Ο πύργος σήμερα είναι καλά κρυμμένος ανάμεσα στα λιόδεντρα και λίγοι γνωρίζουν την ύπαρξή του.
Κουραστήκαμε λίγο να τον ανακαλύψουμε, αλλά αποζημιωθήκαμε με όσα αντικρίσαμε. Μπορεί να ρημάζει χρόνο με το χρόνο και να μην υπάρχει καμιά ελπίδα αναστύλωσης, αφού κυριολεκτικά δεν ανήκει σε κανέναν, όμως όλα δείχνουν ότι ακόμα κι έτσι θα στέκεται για πολύ καιρό ακόμα να ξαφνιάζει με την απρόσμενη παρουσία του όποιον φτάνει μέχρι εκεί.


Η σκεπή του έχει πια πέσει, στο εσωτερικό του ανάμεσα στα χαλάσματα κυριαρχεί η βλάστηση, και ίσως να κατοικεί εκεί και κάποιο άγριο ζώο.
Η αγράμπελη πασχίζει να σκεπάσει όσα ο χρόνος σεβάστηκε και οι ροδιές που φυτρώνουν τριγύρω μπορεί να είναι ο μόνος συνδετικός κρίκος με το παρελθόν φτάνοντας ως τα χρόνια του όποιου Μουχτάρ κατοικούσε εδώ μια φορά κι έναν καιρό!


Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από: www.kastra.eu

Ευχαριστώ πολύ τον Πολιτιστικό Σύλλογο Παναιτωλίου «Χρήστος Καπράλος» που μου έδωσε την ευκαιρία να ανακαλύψω ακόμα έναν θησαυρό της περιοχής.

*Καταχύστρα: Οι καταχύστρες εξυπηρετούσαν τα κατακόρυφα πυρά. Πρόκειται για τις κτιστές προεξοχές, κενές στην κάτω επιφάνειά τους από όπου οι αμυνόμενοι εξαπέλυαν τα πυρά τους. Αν και ονομάζονται εξίσου ζεματίστρες, καθώς έχει υποστηριχθεί ότι πραγματοποιούταν και ρίψη καυτού νερού και λαδιού, είναι κυρίως πετρομάχοι, λόγω της έλλειψης άλλων διαθέσιμων υλικών ή του μεγάλου κόστους για την απόκτησή τους. Οι προεξοχές αυτές τοποθετούνταν σε καίρια σημεία των τειχών, όπως επάνω από εισόδους, και στηρίζονταν σε φουρούσια, τόξα ή αντηρίδες. 

Σάββατο 13 Αυγούστου 2016

Το κάστρο της Αστροπαλιάς

Το κάστρο της Αστυπάλαιας, στεφανώνει τη Χώρα και γίνεται ο βασικός πρωταγωνιστής της, αφού κουβαλάει πάνω του και μέσα του την ίδια της την ιστορία.
Τραβάει τα βλέμματα σα μαγνήτης και αργά, ή γρήγορα, ποντάρω στο γρήγορα, θα βρεθείς να ανηφορίζεις τα στενά δρομάκια και τα σοκάκια της Χώρας για να ανταμώσεις το παρελθόν.


Θα θαυμάσεις την πύλη του και θα τη διαβείς χωρίς φόβο, αφού ο "φονιάς", είναι πια παροπλισμένος!
Ο φονιάς, δεν είναι παρά μια τρύπα πάνω από την πόρτα από όπου οι κάτοικοι έριχναν καυτό λάδι στους ληστές, ή άφηναν ελεύθερα μελίσσια να τους κυνηγήσουν και να τους διώξουν.
Στο εσωτερικό του, που είναι χτισμένο με χαμηλό σταυρόλιθο, μας υποδέχεται προς το παρόν, μόνο η δροσιά της στοάς. 


Στις δυο άκρες της, υπάρχουν λίθινα πεζούλια, όπου κάθονταν για να ξεκουραστούν οι κάτοικοι, αλλά και να κάνουν τις κοινωνικές τους επαφές και τις εμπορικές τους συναλλαγές!
Εμείς κουρασμένοι δεν είμαστε, αλλά και να ήμασταν η ανυπομονησία για όσα θα δούμε, μας κάνει να διαβούμε τη στοά και να φτάσουμε γρήγορα στην άκρη της.


Η πρώτη γεύση του κάστρου είναι άκρως ενδιαφέρουσα και μέχρι να βγούμε πάλι στον ήλιο, εκεί στη δροσιά, νιώσαμε πως βαδίσαμε κυριολεκτικά πίσω στο χρόνο, και για λίγο, το σήμερα έγινε χτες, το χθες έγινε σήμερα. 
Το παρελθόν μοιάζει να ανασαίνει δίπλα μας σα να ξυπνάει, κι ας είναι το κάστρο μόνο ένα απομεινάρι του, μια σκιά του, που φιλοξενεί κι άλλες σκιές.


Μια εκκλησιά στέκεται εκεί που θα έπρεπε να βρίσκεται η κατοικία των Κουιρίνι (Querini).
Ο Βενετός ευγενής Ιωάννης Κουιρίνι, ήταν ιδρυτής του κάστρου και πρώτος ιδιοκτήτης ενός οικήματος που αποτέλεσε τον πυρήνα του οικισμού.

Τα χρόνια πήγαν κι ήρθαν και το ίδιο και οι Βενετοί.  
Το νησί που ήρθε στην κυριαρχία τους το 1204 ξαναπέρασε στα χέρια των Βυζαντινών το 1269. 
Όταν το 1310 ο δεύτερος Ιωάννης Κουιρίνι κυρίευσε ξανά την Αστυπάλαια, οι Κουιρίνι έμειναν κύριοι του νησιού για 300 περίπου χρόνια.
Κάθε Κουιρίνι που πέρασε από εκεί, ανακαίνιζε και μεγάλωνε το κάστρο, ώσπου έχασαν το νησί το 1537, όταν ενέσκηψε στην Αστυπάλαια ο φοβερός και τρομερός Μπαρμπαρόσας.

Η Παναγιά του Κάστρου, ναός αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, χτίστηκε το 1853 και αποτελεί μεγάλη παρέμβαση στην πύλη του κάστρου. 



Άλλος ένας ναός βρίσκεται μέσα στο κάστρο. Ο Άη Γιώργης είναι αρχαιότερος, χτισμένος το 1790. 
Μπροστά του ήταν η μπλάτσα (πλατεία) όπου γίνονταν οι γιορτές, τα πανηγύρια και οι χοροί της καστροπολιτείας.




Από το κάστρο όμως, μπορούμε να δούμε και την Παναγιά την Πορταΐτισσα που είναι χτισμένη ακριβώς από κάτω!


Το κάστρο μπορεί να ερήμωσε και τα σπίτια του να ρήμαξαν, αλλά μέχρι και το 19ο αιώνα αποτελούσε τον μοναδικό οικισμό του νησιού. 
Όλα τα σπίτια έξω από αυτό τα έλεγαν στάβλους.
Τον 20ο αιώνα οι στάβλοι μετατρέπονται σε κατοικίες και χτίζονται κι άλλα σπίτια, που αποκαλούνταν ξώκαστρα!


Στο εσωτερικό του κάστρου υπήρχαν περίπου 400 σπίτια, όλα τριώροφα και κτισμένα κολλητά το ένα με το άλλο, με στενά δρομάκια που μόλις χωρούσε να περάσει άνθρωπος. Τυπικός οχυρωμένος οικισμός που κάποτε έφτανε τις 4000 ψυχές σύμφωνα με μαρτυρίες επισκεπτών.

Την σημερινή μορφή του την πήρε το 1413 με την ανακατασκευή του Τζιοβάνι IV Κουιρίνι. Χτισμένο σε πλάτωμα 4.000 τ.μ. επιλεγμένο για τις αμυντικές θέσεις των κατοίκων. Το τείχος του κάστρου σχηματίζει δακτυλίδι που ουσιαστικά αποτελείται από δύο παράλληλα τείχη που ενδιάμεσα τους στους ελεύθερους χώρους διαμορφώνονται κατοικίες. Η μοναδική είσοδος πλαισιώνεται από δύο ισχυρούς με αγκωνάρια κτισμένους πύργους.


Οι κάτοικοι όλη μέρα δούλευαν στα κτήματα και το βράδυ κλειδώνονταν στο κάστρο για να προστατευθούν από τους ληστές και τους πειρατές.
"Το κάστρο της Αστροπαλιάς έχει κλειδί κλειδώνει, έχει κορίτσια έμορφα, μα δεν τα φανερώνει", μας πληροφορεί εξάλλου το παραδοσιακό τραγούδι!



Το 19ο αιώνα, η πρώτη μεταεπαναστατική ελληνική  κυβέρνηση του Ιωάννη Καποδίστρια βάζει ως στόχο της και σταδιακά καταφέρνει να καταπολεμήσει την πειρατεία.
Τότε οι κάτοικοι νιώθοντας ασφάλεια, άρχισαν σιγά σιγά να διευρύνουν τα ανοίγματα στον οχυρό περίβολο και να προσθέτουν ξύλινους εξώστες.


Στις αρχές του 20ου αιώνα άρχισαν να βγαίνουν από το κάστρο και να κατοικούν έξω από αυτό.
Το 1943 άρχισε να εγκαταλείπεται πιο μεθοδικά, ενώ όσοι κάτοικοι είχαν απομείνει, το εγκατέλειψαν οριστικά το 1956 όταν χτύπησε ο καταστροφικός σεισμός των 7,1 ρίχτερ, που σήκωσε παλιρροϊκό κύμα 20 μέτρων.
Τα περισσότερα σπίτια κατέρρευσαν συμπαρασύροντας το ένα το άλλο.
Όσα κτίρια απέμειναν απογυμνώθηκαν, αφού οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν κάθε δομικό υλικό που μπορούσαν να πάρουν, για την κατασκευή των νέων τους σπιτιών.
Έτσι αφέθηκαν στο έλεος των στοιχείων της φύσης να ρημάζουν.

Το κάστρο έζησε πολλές καταστροφές. Δέχτηκε επιθέσεις από φύση κι ανθρώπους στους αιώνες, αλλά μαζεύει όση περηφάνια έχει και υψώνεται αγέρωχο, προκαλώντας και προσκαλώντας ταυτόχρονα τον επισκέπτη να περιπλανηθεί στο χτες μέσα από όσα κατάφεραν να μείνουν ως σήμερα!
Κι αν νιώσεις σκιές να κινούνται δίπλα σου, μη φοβηθείς.
Αν νιώσεις να σε κοιτάνε, μην τρομάξεις!

Ώρες ολόκληρες έμεινα αιχμάλωτη του κάστρου και της γοητείας του.
Εκεί που τριγυρνούσα ένιωσα κάποια στιγμή ένα επίμονο βλέμμα...ανατρίχιασα από φόβο, μια και είχα απομακρυνθεί και δεν ήταν άλλος δίπλα μου.
Γύρισα, μάλλον ταραγμένη και βρέθηκα πρόσωπο με πρόσωπο με μια κουκουβάγια, μέρα μεσημέρι!
Κρατούσα στα χέρια μου τη μηχανή, μα μέχρι να τη σηκώσω, η κουκουβάγια έφυγε!
Η αίσθηση που μου προκάλεσε ήταν περίεργη, μα γέλασα με τους φόβους μου, όταν είδα πως ήταν απλά ένα πτηνό αυτό που μου προκάλεσε αυτή την αίσθηση.

Αν νιώθεις κι εσύ το κάστρο να σε τραβάει συνεχώς κοντά του, ακόμα και μέσα στη μαύρη νύχτα, αλλά δε θες να ενοχλήσεις τις σκιές που σίγουρα στριμώχνονται μέσα του τέτοια ώρα, το Castro bar δίνει την ιδανική λύση. 



Πηγές:kastra.eu, astypalea.net astipalea.org

Σάββατο 16 Ιουλίου 2016

Η Πάργα έχει άποψη


Από τη δημιουργία αυτού του blog, μια πολύ αγαπημένη φωτογραφία μου έγινε σήμα κατατεθέν του.
Στην αρχή μάλιστα ήταν ολομόναχη. 
Τώρα, (εδώ και χρόνια για να ακριβολογήσω), αποτελεί μέρος ενός κολάζ με άλλες αγαπημένες φωτογραφίες.
Απεικονίζει τμήμα από το νησάκι της Παναγιάς στην Πάργα με τη βραχονησίδα Σκορδά στο πλάι της και είναι τραβηγμένη από ψηλά, σε αντίθεση με τη φωτογραφία που ακολουθεί και που τράβηξα από την παραλία της πόλης το Κρυονέρι. 
Κολυμπώντας από εκεί, μπορούμε εύκολα να φτάσουμε στο νησάκι στο οποίο υπάρχει κι ένα κάστρο που χτίστηκε από τους Γάλλους, για να ελέγχεται πλήρως ο όρμος, μια και από το μεγάλο κάστρο δεν υπήρχε συνολική εικόνα της περιοχής.
Βέβαια αυτός ο τρόπος επίσκεψης δεν ενδείκνυται, αν θέλετε να κάνετε και μια βόλτα στο νησί (εδώ που τα λέμε, χωρίς παπούτσια δε θα πάτε και πολύ μακριά) με τη φωτογραφική σας μηχανή !
Η αμέσως επόμενη και καλύτερη επιλογή είναι να πάτε με καΐκι!


Η Πάργα, η επονομαζόμενη και πριγκίπισσα του Ιονίου, είναι ένα από τα πιο αγαπημένα μου μέρη.
Από την πρώτη φορά που την αντίκρισα χώθηκε στην καρδιά μου και τακτοποιήθηκε εκεί αμφιθεατρικά, όπως ακριβώς είναι χτισμένη!
Στην πρώτη επίσκεψη ο επισκέπτης ξαφνιάζεται ευχάριστα με την απίστευτη γοητεία που αποπνέει η μικρή κωμόπολη και σε αντίθεση με το απόρθητο κάστρο που δεσπόζει στα δυτικά της, αφήνεται να τον πολιορκήσει και τέλος να τον κατακτήσει η αίσθηση πως βρίσκεται σε ένα ξεχωριστό μέρος.
Ένα μέρος που η ιστορία το έχει σημαδέψει πολλές φορές!


Τα χνάρια του χάνονται στους αρχαίους και ρωμαϊκούς χρόνους.
Η ελληνιστική πολίχνη Τορύνη ήταν χτισμένη στη θέση της σημερινής Πάργας.
Αργότερα αποτέλεσε κτήση των Νορμανδών που έχτισαν και το πρώτο φρούριο και στη συνέχεια πέρασε από τα χέρια των Βενετών, των Γάλλων, αλλά και των Άγγλων.
Οι τελευταίοι μάλιστα την πούλησαν στον Αλή Πασά που παρά τις λυσσασμένες του προσπάθειες να την κατακτήσει, δεν τα κατάφερνε, ώσπου  έγινε αυτή η περίεργη αγοραπωλησία που μάλιστα είχε προκαλέσει, όπως λένε, παγκόσμια κατακραυγή!


Στους μεσαιωνικούς χρόνους πειρατές και ληστές λυμαίνονται την περιοχή και κάνουν διαρκώς επιθέσεις.
Οι Βενετοί οχυρώνουν την Πάργα που γίνεται  οικονομικό κέντρο και αποκτά προνόμια.
Διατάζουν μάλιστα τη φύτευση ελαιώνα στην περιοχή και μέχρι και σήμερα συνεχίζεται η παραγωγή ελιάς, λαδιού, αλλά και σαπουνιών.


Στην Τουρκοκρατία, η Πάργα εφοδίαζε τους Σουλιώτες με τρόφιμα και πυρομαχικά κι εκείνοι στο κάστρο της έβρισκαν καταφύγιο, όταν έπρεπε προσωρινά να εγκαταλείπουν το Σούλι.

Εκεί κατέφυγαν κι όταν έπεσε το Σούλι. 
Όταν όμως πέρασε στα χέρια του Αλή Πασά η περιοχή με την περίφημη αγοραπωλησία, όλοι μαζί, Σουλιώτες και Παργινοί ξεριζώνονται και καταφεύγουν στα Επτάνησα και κυρίως στην Κέρκυρα σαν πρόσφυγες.


Τρία πουλιά απ' την Πρέβεζα διαβήκανε στην Πάργα.

Το 'να κοιτάει την ξενιτιά, τ' άλλο τον Aϊ-Γιαννάκη,
το τρίτο το κατάμαυρο μοιριολογάει και λέει:
«Πάργα, Τουρκιά σε πλάκωσε, Τουρκιά σε τριγυρίζει.
Δεν έρχεται για πόλεμο, με προδοσιά σε παίρνει.
Βεζίρης δε σ' ενίκησε με τα πολλά τ' ασκέρια.
Έφευγαν Τούρκοι σα λαγοί το παργινό τουφέκι,
κι οι Λιάπηδες δεν ήθελαν να 'ρτουν να πολεμήσουν.
Είχες λεβέντες σα θεριά, γυναίκες αντρειωμένες,
πότρωγαν βόλια για ψωμί, μπαρούτι για προσφάγι.
Τ' άσπρα πουλήσαν το Χριστό, τ' άσπρα πουλούν και σένα.

Πάρτε, μανάδες, τα παιδιά, παπάδες, τους Αγίους.

Άστε, λεβέντες, τ' άρματα κι αφήστε το τουφέκι,
σκάψτε πλατιά, σκάψτε βαθιά όλα σας τα κιβούρια,
και τ' αντρειωμένα κόκαλα ξεθάψτε του γονιού σας.


Ν. Γ. Πολίτη, Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού
πηγή: ebooks.edu.gr



Λέω όμως να πάμε μια βόλτα μέχρι το κάστρο.
Αν θέλετε, μπορούμε να κάνουμε στάση για έναν καφέ, ή ό, τι άλλο τραβά η όρεξή σας, λίγο πριν μπούμε μέσα...


...ή αμέσως μόλις περάσουμε την πύλη του, αφού υπάρχουν δυο εξαιρετικές επιλογές, η μία έξω και η άλλη μέσα στο κάστρο, για να ξεκουραστούμε, απολαμβάνοντας τη θέα από ψηλά.


Με το που μπαίνουμε στο κάστρο δεχόμαστε επίθεση!
Μην τρομάζετε...τα κανόνια είναι παροπλισμένα...


...ή σημαδεύουν σκιές του παρελθόντος.
Μόνο η γαλήνη και η ομορφιά βάζουν εμάς στο στόχαστρο!


Ας γυρίσουμε όμως λίγο πίσω για να περάσουμε την πύλη όπως αρμόζει στην περίσταση. Με την επίθεση της ευωδιάς των πεύκων, (ναι, γι΄αυτή την επίθεση σας έλεγα παραπάνω), που έρχεται να μας προϋπαντήσει από την είσοδο κιόλας!


Χωνόμαστε σε στοές και...



...κοντοστεκόμαστε κάθε λίγο να θαυμάσουμε από ψηλά την Πάργα, αφού σαν μάγισσα μας έχει γητέψει με άλυτα μάγια!


Όπου βρούμε άνοιγμα, ρίχνουμε κλεφτές ματιές.


Ποιος ξέρει πόσοι άνθρωποι έχουν κάνει το ίδιο στο διάβα των αιώνων!
Και με τι φόβο και αγωνία το έκαναν παλιότερα!


Ερειπωμένα κτίσματα...


...προσφέρουν ολοζώντανη θέα...


...και η θάλασσα μας γνέφει συνεχώς!


Προσοχή όμως!


Η επίσκεψη στο κάστρο γίνεται με δική μας ευθύνη και υπάρχουν ταμπέλες που μας προειδοποιούν!


Ακόμα και σημεία που φαντάζουν βατά, μπορεί να είναι επικίνδυνα.


Οι πέτρες γλιστράνε και τα μονοπάτια χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.


Αν πάτε προετοιμασμένοι και με σωστά παπούτσια, μπορείτε να το γυρίσετε σχεδόν ολόκληρο, και είναι πραγματικά μεγάλο, αλλά και να απολαύσετε τη θέα κι από την άλλη πλευρά που βλέπει στην ξακουστή παραλία του Βάλτου.


Μεγάλη βόλτα κάναμε όμως και ίσως σας κούρασα λίγο....λέω να τη συνεχίσουμε μιαν άλλη φορά!