Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 2017

Ο μύθος και η ιστορία του Νάρκισσου


Του αγρού και του κήπου

Στην καρδιά του χειμώνα, μέσα στην πιο άγρια εποχή του χρόνου, μια γλυκιά ευωδιά γεννιέται.
Βολβοί κρυμμένοι στη γη, βγάζουν κοροϊδευτικά τη γλώσσα στο κρύο και βάζουν τα δυνατά τους για να βγουν τελικά από πάνω, ή έστω να στείλουν αγγελιοφόρους τους, φύλλα και άνθη, στον πάνω κόσμο.
Νικητές που αντί να φορούν στεφάνι, το χαρίζουν, για να στολίσουν την πλάση με μια ομορφιά που οι ρίζες της φτάνουν ως την αρχαιότητα.
Κι έτσι, ανθάκια μοιάζουν να πετούν τριγύρω, κι ας μένουν ακίνητα.
Λίγη φαντασία θέλει μόνο εξάλλου για να μάθεις να πετάς κι αυτά την έχουν.
Και όχι μόνο την έχουν, αλλά γίνονται και πουλιά που φτερουγίζουν στον δικό τους ουρανό!


Ένα λουλούδι, πολλά ονόματα

Εκτός από φαντασία το λουλούδι μας έχει και πολλά ονόματα.
Και ακόμα περισσότερες ποικιλίες.
Προέρχεται από μεγάλη οικογένεια, τη γνωστή οικογένεια των Αμαρυλλίδων και ανήκει στην υποοικογένεια των Αμαρυλλιοειδών.


Αν σας πω το όνομά του δε θα πέσετε από τα σύννεφα. 
Το γνωρίζετε όλοι και οι περισσότεροι το αναζητάμε όταν έρχεται η εποχή του, για να ανασάνουμε μαζί με τη γλυκιά μυρωδιά, που έχουν τα περισσότερα είδη του, και λίγο από το τσαγανό του.
Είναι ο Νάρκισσος που τον συναντάμε στην ελληνική χλωρίδα σε έξι είδη και είναι πολυετής, με βολβούς.
Τα φύλλα του είναι ταινιοειδή ή νηματοειδή και συνήθως βλασταίνουν μαζί με τα άνθη που είναι λευκά ή κίτρινα, μοναχικά ή όχι. 
Νάρκισσος ο ταζέττιος, συστήνεται, όταν θέλει να εντυπωσιάσει, αλλά  εμείς ξέρουμε καλά πως τα αγαπημένα μας λουλούδια λέγονται και μανουσάκια, και ζαμπάκια και βούτσινα και τσαμπάκια και γύρευε τι άλλο ανάλογα την περιοχή.
Στα μέρη μου ας πούμετα αποκαλούμε βουστίνες, μια ονομασία που μάλλον κρατάμε εγωιστικά για του λόγου μας, αφού είναι άγνωστη στους άλλους.


Με τα ίδια ονόματα γνωρίζουμε και τον Νάρκισσο τον κυπελλοφόρο και ίσως αυτός να είναι ο Νάρκισσος των Αρχαίων Ελλήνων από τον οποίο κατασκεύαζαν τον "ναρκίσσινο μύρο" που χρησιμοποιούνταν ως φάρμακο.
Όπως και να έχει, δε θα συνιστούσα ποτέ να κοιμηθείτε μέσα σε ένα δωμάτιο με Νάρκισσους, για ευνόητους λόγους.


Ο Νάρκισσος ο ποιητικός, που δεν είχα τη χαρά να φωτογραφίσω, αναγνωρίζεται εύκολα λόγω της κόκκινης άκρης του και είναι ίσως ο πιο τοξικός.

Πολλά τα είδη του φυτού μας και αν συνέχιζα να ψάχνω θα έβρισκα περισσότερα, αλλά νομίζω πως αυτά φτάνουν για να πάρουμε μια ιδέα, ή έστω μια μυρωδιά του πριν χαθούμε τελείως στις παραισθήσεις που μπορεί και να προκαλεί τελικά, αφού η νάρκωση που προκαλούσε ο "ναρκίσσινος μύρος", ενδέχεται να είχε  και κάποιες παρενέργειες.


Ο Νάρκισσος στη μυθολογία

Σύμβολο της θλίψης που φέρνει η φθορά, αλλά και του θανάτου, ο Νάρκισσος αφήνει το μύθο του να φτάνει ως τις μέρες μας μέσα από διαφορετικές εκδοχές.
Η πιο γνωστή, ίσως  είναι εκείνη που λέει πως το λουλούδι βλάστησε για πρώτη φορά κοντά σε μια πηγή του Ελικώνα, όταν ο νεαρός, ωραίος Νάρκισσος, γιος του ποταμού Κηφισού και της νύμφης Λειριόπης, πέθανε από μαρασμό, επειδή είχε ερωτευτεί την ίδια του τη μορφή, που την έβλεπε να καθρεφτίζεται στα κρυστάλλινα νερά της πηγής.


Έτσι, για την ιστορία. 
Νάρκισοι, ψευδονάρκισσοι και μανουσάκια αντάμα



Κάποτε, και με τον "πρωτότυπο" τίτλο Νάρκισσος - Narcissus είχα γράψει τις διαφορετικές εκδοχές του μύθου, αναφερόμενη σε έναν άλλο νάρκισσο που ευδοκιμεί μόνο σε κήπο.
Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως ψευδομάρτυρας, μια και συναίνεσε με ευκολία στις μαρτυρίες μου, αν δεν ήταν απλά ένας πανέμορφος, και καθόλου ταπεινός ψευδονάρκισσος, που συγγενεύει στενά εξάλλου με τον Νάρκισσο που ερωτεύτηκε τον εαυτό του.


Και πριν από ένα χρόνο περίπου, η Μαρία Κανελλάκη, από "Το Απάγκιο" μου έκανε την τιμή να επιλέξει αυτή τη φωτογραφία για να συνοδέψει ένα υπέροχο κείμενο που έγραψε για το "Παίζοντας με τις λέξεις".
Τα μανουσάκια της κυρά-Πολυξένης  είχαν ξεχωρίσει και είχαν βραβευτεί.
Το άρωμα μιας αβίαστης λογοτεχνικής αφήγησης ξεπήδησε μεστό μέσα από τις λέξεις, συγκίνησε κι έμεινε στη μνήμη για πάντα πλεγμένο σφιχτά με αυτά τα ανθάκια!

Σημείωση: Ο κομμένος Νάρκισσος της φωτογραφίας κόπηκε από κήπο και όχι από αγρό.

Οδηγίες για επίδοξους κηπουρούς: Αν θέλετε να φυτέψετε βολβούς, η καλύτερη εποχή είναι το φθινόπωρο. Αυτοί θα ανθίσουν θεωρητικά την άνοιξη, αλλά μην ξαφνιαστείτε αν τους δείτε ανθισμένους κι από τα μέσα του Φεβρουαρίου. 
Εκείνοι του αγρού πάντως δεν κρατιούνται με τίποτα και ξεπετάγονται από τον Ιανουάριο.

38 σχόλια:

  1. Μαγεία είναι αυτά τα λουλούδια
    με άρωμα πραγματικά λιγωτικό!!!!
    Εμείς στον τόπο μας τα λέμε
    μανουσάκια αλλά και ζαμπάκια!!!
    Έχω πολλά στις γλάστρες μου και
    ανυπομονώ να σκάσουν μύτη!!!!
    Τα μανουσάκια και τα ζουμπούλια
    είναι απ' τα αγαπημένα μου βολβοειδή

    Σε φιλώ πολύ πολύ (φιλάκια στον Μπρίκι)♥♥♥

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δε θα αργήσουν τώρα!
      Σε λίγο θα απολαμβάνεις ομορφιά κι αρώματα!
      Φιλιά πολλά!!

      Διαγραφή
  2. Τώρα.... Ψιλοντρεπομαι που θα το πω αλλά η μόνη σχέση που έχω με τα λουλούδια είναι αυτά που βάζει η μαμά μου στα μπαλκόνια μας. 😝😝 μου αρέσουν πολύ φυσικά αλλά ποτέ δεν ασχολήθηκα ιδιαίτερα και δεν έχω γνώσεις
    Γιαυτό είναι τόσο ενδιαφέρον αυτά που γράφεις
    Το αγαπημένο μου λουλούδι πάντως είναι η τουλίπα. Χμμμ και η ζερμπερα!!!!
    Φιλιά Μαράκι μου με τα όμορφα αφιερώματα και τις τέλειες φωτογραφιες

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μου αρέσουν κι εμένα τα αγαπημένα σου πολύ!!
      Σε ευχαριστώ πολύ Μαρία μου!
      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή
  3. Καλό μήνα Μαρία μου!! Την θυμάμαι την ανάρτησή σου όπως και τα αξέχαστα μανουσάκια της άλλης μας Μαρίας!!
    Τοξικός και πανέμορφος ο νάρκισσος!! Και αρκετές από τις πολλές του ονομασίες δεν τις ήξερα!!
    Δροσερές και πανέμορφες οι λήψεις σου! Να χεις ένα ξεκούραστο σ/κ!! Φιλάκια πολλά πολλά!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ Μαριλένα μου!
      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή
  4. Χθες μου έφερε δύο μανουσάκια ο άντρας μου. Μανουσάκια τα λέμε στην περιοχή μου.
    Όμορφες φωτογραφίες.
    Καλό Σαββατοκύριακο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ Ελένη μου!
      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή
  5. Μαράκι μου, συμπτωματικά σήμερα αγόρασα γλαστράκια με νάρκισσους. Κι εμείς μανουσάκια τα λέμε στην Κρήτη και είναι μεθυστικά όντως. Σ' ευχαριστώ πολύ για την αναφορά σου και να σου πω για τις φωτογραφίες σου που είναι ένα γλυκό προμήνυμα άνοιξης. Απίθανες όλες!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μα θα μπορούσα ποτέ να δω-μυρίσω-ξαναγράψω για νάρκισσους-μανουσάκια, χωρίς να μου έρθει στο μυαλό η ιστορία σου?
      Σε ευχαριστώ πολύ!

      Διαγραφή
  6. Οι φωτογραφίες σου πάντα με ταξιδεύουν...ταυτόχρονα διαβάζω και ιστορίες και εκεί ο συνδυασμός είναι απίθανος. Τα φιλιά μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Μανουσάκια τα λέμε κι εδώ στον Πύργο!
    Μου θύμισες τώρα κυριακάτικες εκδρομούλες των παιδικών μου χρόνων..
    (Γιούλη)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κάποιες μυρωδιές είναι γεμάτες αναμνήσεις!

      Διαγραφή
  8. Κάποτε ερωτεύτηκα έναν νάρκισσο και από τότε μόνο που αντικρίζω αυτό το λουλούδι, ζαλίζομαι... "φυσικά" η ιστορία μας, δεν είχε χάπι εντ!!! ;-)
    Όμως, θα κλέψω μια φωτό, για την επιφάνεια εργασίας του pc μου, έτσι σαν ανάμνηση! :-P

    ΑΦιλάκια μυρωδάτα και χαμογελαστά! :)))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θα μπορούσα να πω πως οι νάρκισσοι είναι πολύ ερωτεύσιμοι!! :) :)
      Φιλιά πολλά!!

      Διαγραφή
  9. Ένα αφιέρωμα γεμάτο Φύση, ομορφιά και μυθολογία.
    Πολύ όμορφο και εντυπωσιακό λουλούδι Μαρία μου. Γεμίσαμε ομορφιά και φρεσκάδα φύσης με το θέμα σου.
    Καλό Σ/Κ να έχεις. Φιλιά πολλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ Γιάννη μου!
      Να είσαι καλά!

      Διαγραφή
  10. Ο μύθος διαγείρει τη φαντασία Μαρία μου αλλά το έντονο αισθησιακό του άρωμα αιχμαλωτίζει την ψυχή !! Την αγάπη μου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. είναι πανέμορφα τα μανουσάκια!!! και τόσο μοσχομυριστά!!! τέλειες οι φωτογραφίες σου Μαράκι μου! φιλιά πολλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ Εύη μου!
      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή
  12. Φωτογραφίες ιδιαίτερου κάλους.
    Κείμενο αντίστοιχης αξίας.
    Κι αυτοί οι πρόγονοί μας, τι φαντασία!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μεγάλη φαντασία!!

      Σε ευχαριστώ πολύ Άρη!

      Διαγραφή
  13. Δεν γνώριζα πως αυτό το λουλούδι είχε τόσες διαφορετικές ανομασίες.
    Η περιγραφές/ιστορίες σου με συνδυασμό τις φανταστικές φωτογραφίες είναι και λες πάντα πως ανοίγω ένα βιβλίο και διαβάζω ένα παραμύθι.
    Και αυτό το Κυριακάτικο πρωινό αυτό το μυρωδάτο παραμύθι ήταν ότι πρέπει!
    Τα φιλιά μου Μαρία μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ Μαρία μου για τα καλά σου λόγια!
      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή
  14. Εμείς στο χωρίο τους λέμε Ίτσα. Δεν ξέρω γιατί.
    Οι φωτογραφίες υπέροχες!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να κι ένα όνομα που δεν είχα ξανακούσει!
      Σε ευχαριστώ πολύ!

      Διαγραφή
  15. Μια χαρά είναι τα λουλούδια σου.
    Άθελά μου έκανα συνειρμούς με τους ανθρώπους-νάρκισσους.
    Παριστάνουν κάτι που δεν είναι
    φυτρώνουν εκεί που δεν τους σπέρνουν
    και δεν χρησιμεύουν σε τίποτα.
    Αυτούς ευχαρίστως θα τους έκοβα, σκάβοντας βαθιά για να μη μείνει και ο σπόρος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτοί κι αν είναι τοξικοί!!
      Δεν ξέρω αν επιτρέπεται και να τους πλησιάζουμε, για τόση τοξικότητα μιλάμε!

      Διαγραφή
  16. Το αρωμα τους εφτασε μεχρι εδω....
    Ειναι τοσο δυνατο αλλα κ τοσο ομορφο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Η ευωδιά αυτού του λουλουδιού είναι απίστευτη... Νάρκισσους και μανουσάκια τα ξέρω, τις άλλες ονομασίες τους δεν τις ήξερα.
    Οι φωτογραφίες σου υπέροχες! Φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ Έλλη μου!
      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή
  18. Δες αυτό: https://www.youtube.com/watch?v=dJGvWm9VNqc (ο Νάρκισσος, του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη: μού θύμισε σήμερα το fb μια σχετική ανάρτηση που είχα κάνει πριν από καιρό.)
    Καλημέρα. :-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το έβανα να παίζει ήδη και σε ευχαριστώ πάρα πολύ!

      Καλό ξημέρωμα!

      Διαγραφή
  19. Πραγματικά,θέλει προσοχή ο ναρκισσισμός! :)))))
    Μεγάλωσες το εύρος τών φωτογραφιών νομίζω και φαίνονται
    ακόμα πιο ζωντανά τα λουλούδια και όλα! ❤

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μετά από δημόσια μαθήματα στο ΙΕΚ της Λίνας τα κατάφερα να έχουν οι φωτογραφίες ένα σωστό μέγεθος!
      Εδώ μετά τα μαθήματα: http://mytripssonblog.blogspot.gr/search/label/Saturday%27s%20Critters

      Ο ναρκισσισμός μπορεί να σκοτώσει θα έγραφε πάνω το λουλούδι αν ήταν πακέτο με τσιγάρα...χαχα...σήμερα πρέπει να σταματήσω να είμαι τόσο χαρούμενη που είναι Σάββατο, γιατί θα έρθει η Δευτέρα και θα μου ρίξει μεγάλη σφαλιάρα!

      Διαγραφή